Logistics quốc tế là lĩnh vực có rất nhiều thuật ngữ chuyên ngành. Với các doanh nghiệp thường xuyên xuất nhập khẩu, những khái niệm như FCL, LCL, ETD, ETA hay Bill of Lading đã khá quen thuộc. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp mới bắt đầu xuất nhập khẩu hoặc khách hàng lần đầu sử dụng dịch vụ logistics, các thuật ngữ này đôi khi gây khó hiểu.
Việc hiểu những thuật ngữ logistics cơ bản không có nghĩa doanh nghiệp phải trở thành chuyên gia giao nhận vận tải. Điều quan trọng là khách hàng có thể đọc báo giá, theo dõi lịch trình, hiểu trạng thái lô hàng và trao đổi chính xác với đơn vị logistics.
Ví dụ, khi đơn vị vận chuyển thông báo “ETD thay đổi” hoặc “hàng LCL đã vào CFS”, người phụ trách cần hiểu điều này có ý nghĩa gì và có ảnh hưởng đến kế hoạch nhận hàng hay không.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải quốc tế, Unicorn Logistics thường xuyên làm việc với các doanh nghiệp có mức độ am hiểu logistics khác nhau. Dưới đây là 8 nhóm thuật ngữ logistics cơ bản mà doanh nghiệp và khách hàng nên biết trước khi sử dụng dịch vụ vận chuyển quốc tế.
1. FCL – Hàng nguyên container
FCL – Full Container Load là một trong những thuật ngữ phổ biến nhất trong vận tải đường biển.
Hiểu đơn giản, FCL là hình thức một chủ hàng sử dụng container cho lô hàng của mình thay vì ghép hàng với nhiều chủ hàng khác.
Các loại container thường gặp có thể bao gồm container 20 feet, 40 feet, 40 feet High Cube và các loại container chuyên dụng tùy tính chất hàng hóa.
FCL thường phù hợp với doanh nghiệp có lượng hàng tương đối lớn. Tuy nhiên, không nhất thiết phải đóng kín 100% thể tích container mới được sử dụng FCL.
Ví dụ doanh nghiệp có một lô máy móc không phù hợp để ghép với hàng khác, dù container vẫn còn không gian, doanh nghiệp vẫn có thể lựa chọn hình thức nguyên container.
Ưu điểm của FCL là quá trình đóng hàng và quản lý tương đối chủ động, đồng thời giảm các công đoạn gom và tách hàng so với hàng lẻ.
Khi nhận báo giá có các nội dung như Ocean Freight FCL 20GP hoặc 40HC, khách hàng có thể hiểu đây là báo giá vận chuyển đường biển cho container tương ứng.
2. LCL – Hàng lẻ, hàng ghép
Nếu FCL là nguyên container thì LCL – Less than Container Load là hàng lẻ hoặc hàng ghép.
Đây là hình thức nhiều chủ hàng sử dụng chung một container.
Ví dụ, doanh nghiệp chỉ có vài pallet hàng và lượng hàng quá nhỏ để thuê nguyên container. Đơn vị logistics sẽ gom lô hàng này cùng những lô khác có chung tuyến vận chuyển.
LCL đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc những công ty nhập hàng nhiều lần với số lượng không lớn.
Chi phí hàng LCL thường được xác định dựa trên trọng lượng hoặc thể tích tính cước theo nguyên tắc áp dụng của tuyến vận chuyển.
Tuy nhiên, khách hàng cần lưu ý rằng hàng LCL có thêm các công đoạn gom hàng và tách hàng. Do đó thời gian xử lý có thể khác FCL.
Hiểu được sự khác biệt giữa FCL và LCL sẽ giúp doanh nghiệp trao đổi với Unicorn Logistics dễ dàng hơn khi cần lựa chọn phương án tối ưu cho lô hàng.
3. ETD và ETA – Khi nào hàng đi và khi nào hàng đến?
Đây là hai thuật ngữ doanh nghiệp sẽ gặp rất thường xuyên khi theo dõi lô hàng quốc tế.
ETD – Estimated Time of Departure có thể hiểu là thời gian dự kiến khởi hành.
ETA – Estimated Time of Arrival là thời gian dự kiến đến.
Ví dụ, một lô hàng có:
ETD: 10/10/2026
ETA: 15/10/2026
Có thể hiểu phương tiện dự kiến khởi hành ngày 10/10 và đến điểm được xác định trong lịch trình vào ngày 15/10.
Điểm quan trọng nằm ở chữ Estimated – dự kiến.
ETD và ETA không phải lúc nào cũng là thời gian cố định tuyệt đối. Lịch trình có thể thay đổi do thời tiết, tình trạng khai thác cảng, thay đổi lịch của hãng vận chuyển, chuyển tải hoặc nhiều yếu tố khác.
Vì vậy, khi Unicorn Logistics thông báo ETA thay đổi, điều đó có nghĩa thời gian dự kiến hàng đến đã được cập nhật. Doanh nghiệp nên căn cứ lịch mới để điều chỉnh kế hoạch nhận hàng, sản xuất hoặc giao cho khách hàng.
4. POL và POD – Cảng đi và cảng đến
Trong báo giá vận tải biển, khách hàng có thể bắt gặp hai thuật ngữ POL và POD.
POL – Port of Loading là cảng xếp hàng lên tàu.
POD – Port of Discharge là cảng dỡ hàng khỏi tàu.
Ví dụ:
POL: Cat Lai, Vietnam
POD: Kaohsiung, Taiwan
Có thể hiểu lô hàng được xếp tại cảng Cát Lái và dỡ tại Kaohsiung.
Việc xác định chính xác POL và POD rất quan trọng bởi chúng có ảnh hưởng đến tuyến vận chuyển, giá cước, lịch tàu và cả chi phí vận chuyển nội địa.
Doanh nghiệp cũng không nên mặc định cảng gần nhất luôn là lựa chọn tốt nhất. Trong một số trường hợp, một cảng khác có lịch tàu thuận lợi hoặc tổng chi phí logistics tốt hơn.
Đây là lý do khi tiếp nhận thông tin lô hàng, Unicorn Logistics thường cần biết cả địa chỉ lấy hàng và địa chỉ giao hàng, thay vì chỉ biết tên quốc gia xuất khẩu và nhập khẩu.
5. B/L – Bill of Lading, vận đơn đường biển
Bill of Lading – B/L hay vận đơn đường biển là một chứng từ rất quan trọng trong vận tải biển quốc tế.
Tùy trường hợp và hình thức phát hành, vận đơn có các chức năng pháp lý và thương mại liên quan đến việc xác nhận nhận hàng để chuyên chở, thể hiện thông tin hợp đồng vận chuyển và có thể liên quan đến quyền nhận hàng.
Trên B/L thường có những thông tin như:
- Shipper – người gửi hàng.
- Consignee – người nhận hàng.
- Notify Party – bên được thông báo.
- Tên tàu và chuyến.
- Cảng xếp và cảng dỡ.
- Mô tả hàng hóa.
- Số container.
- Số seal.
- Số kiện và trọng lượng.
Ngoài ra, khách hàng còn có thể gặp các khái niệm như Master Bill of Lading – MBL và House Bill of Lading – HBL trong các mô hình giao nhận có forwarder tham gia.
Do vận đơn có vai trò quan trọng, doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ bản nháp trước khi xác nhận phát hành, đặc biệt là tên công ty, địa chỉ, thông tin người nhận và mô tả hàng hóa.
6. Cut-off – Hạn chót cần đặc biệt chú ý
Một trong những thuật ngữ khách hàng rất nên nhớ là Cut-off.
Có thể hiểu đơn giản đây là thời hạn cuối để hoàn thành một công việc nhất định trước chuyến vận chuyển.
Trong vận tải biển có thể xuất hiện nhiều loại cut-off khác nhau tùy cảng, hãng tàu và quy trình khai thác, chẳng hạn hạn giao container, hạn gửi thông tin vận đơn hoặc những mốc thời gian liên quan khác.
Ví dụ tàu dự kiến khởi hành ngày 20 nhưng cảng hoặc hãng tàu yêu cầu container phải hoàn thành một số công đoạn trước ngày 18. Doanh nghiệp không thể chờ đến ngày tàu chạy mới đưa hàng ra cảng.
Nếu bỏ lỡ cut-off, lô hàng có nguy cơ không kịp chuyến dự kiến và phải chuyển sang chuyến sau.
Điều này có thể ảnh hưởng đến lịch giao hàng, kế hoạch sản xuất và thậm chí phát sinh thêm chi phí.
Vì vậy, khi Unicorn Logistics gửi lịch booking và thông báo các mốc cut-off, doanh nghiệp nên phối hợp chuẩn bị hàng và chứng từ đúng thời gian.
7. Demurrage và Detention – Những chi phí doanh nghiệp cần tránh
Demurrage và Detention là hai thuật ngữ khiến nhiều khách hàng mới sử dụng vận tải container dễ nhầm lẫn.
Cách tính và cách gọi cụ thể có thể khác nhau tùy hãng tàu, cảng và điều kiện áp dụng, nhưng về cơ bản đây là những khoản phí liên quan đến việc sử dụng container hoặc để container/hàng vượt quá khoảng thời gian miễn phí được quy định.
Ví dụ, sau khi container hàng nhập đến cảng, doanh nghiệp được hưởng một khoảng thời gian miễn phí nhất định để thực hiện các công việc liên quan. Nếu quá thời gian mà container vẫn chưa được xử lý hoặc trả lại theo quy định, chi phí có thể bắt đầu phát sinh.
Các khoản phí này đôi khi tăng theo số ngày.
Đây cũng là lý do doanh nghiệp không nên chỉ quan tâm đến Ocean Freight – cước biển khi so sánh báo giá.
Một mức cước thấp nhưng lịch trình không phù hợp, thời gian miễn phí quá ngắn hoặc quá trình thông quan bị kéo dài có thể khiến tổng chi phí thực tế cao hơn dự kiến.
Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp cần chuẩn bị chứng từ sớm, theo dõi ETA và lên kế hoạch lấy hàng ngay khi đủ điều kiện.
8. Incoterms – Ai chịu trách nhiệm và chi phí?
Trong số các thuật ngữ mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần biết, Incoterms đặc biệt quan trọng.
Incoterms là bộ quy tắc thương mại quốc tế do International Chamber of Commerce – ICC ban hành, giúp xác định một số trách nhiệm, chi phí và thời điểm chuyển giao rủi ro giữa người bán và người mua trong giao dịch hàng hóa.
Các điều kiện thường được doanh nghiệp nhắc đến gồm EXW, FCA, FOB, CFR, CIF, CPT, CIP, DAP, DPU và DDP.
Ví dụ, với FOB trong giao dịch đường biển phù hợp, phạm vi trách nhiệm của người bán và người mua sẽ khác đáng kể so với CIF hoặc DDP.
Vì vậy, khi khách hàng nói:
“Tôi cần báo giá vận chuyển từ Việt Nam sang Đài Loan.”
Thông tin này vẫn chưa đủ để xác định chính xác phạm vi dịch vụ.
Đơn vị logistics cần biết doanh nghiệp mua hoặc bán theo điều kiện nào, cần lấy hàng tại nhà máy hay chỉ xử lý từ cảng, ai chịu cước quốc tế và phạm vi giao hàng cuối cùng đến đâu.
Chỉ một thay đổi về Incoterms cũng có thể làm thay đổi đáng kể phạm vi công việc và cơ cấu chi phí của lô hàng.
Hiểu thuật ngữ Logistics giúp doanh nghiệp kiểm soát lô hàng tốt hơn
Khách hàng không nhất thiết phải nhớ hàng trăm thuật ngữ chuyên ngành. Tuy nhiên, chỉ cần hiểu những khái niệm cơ bản như FCL, LCL, ETD, ETA, POL, POD, B/L, Cut-off, Demurrage, Detention và Incoterms, việc trao đổi với đơn vị logistics sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
Khi nhận được thông báo:
“ETD bị lùi 2 ngày nhưng ETA chỉ thay đổi 1 ngày.”
Doanh nghiệp có thể nhanh chóng hiểu rằng lịch khởi hành đã thay đổi và đánh giá tác động đến kế hoạch nhận hàng.
Tương tự, khi được thông báo sắp hết thời gian miễn phí của container, bộ phận phụ trách có thể ưu tiên xử lý thủ tục để hạn chế chi phí phát sinh.
Hiểu đúng thuật ngữ vì vậy không chỉ giúp giao tiếp thuận lợi mà còn góp phần kiểm soát thời gian và chi phí logistics.
Unicorn Logistics – Đồng hành cùng khách hàng trong toàn bộ quá trình vận chuyển
Một đơn vị logistics chuyên nghiệp không chỉ nhận thông tin, báo giá và vận chuyển hàng hóa. Với khách hàng chưa có nhiều kinh nghiệm xuất nhập khẩu, khả năng giải thích rõ ràng quy trình và các chi phí liên quan cũng rất quan trọng.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải quốc tế, Unicorn Logistics cung cấp các giải pháp như giao nhận vận tải quốc tế, vận tải đường biển, vận tải hàng không, vận tải nội địa, vận tải đa phương thức, hàng dự án – siêu trường siêu trọng, hỗ trợ thủ tục hải quan và các dịch vụ logistics liên quan.
Đội ngũ Unicorn Logistics hỗ trợ khách hàng từ bước tiếp nhận thông tin, lựa chọn phương thức vận chuyển, booking, kiểm tra chứng từ đến theo dõi lịch trình và phối hợp giao nhận hàng hóa.
Đặc biệt, với những doanh nghiệp lần đầu sử dụng dịch vụ logistics quốc tế, Unicorn Logistics hướng tới việc cung cấp thông tin rõ ràng để khách hàng hiểu hàng đang ở đâu, đang thực hiện công đoạn nào, thời gian dự kiến ra sao và những vấn đề nào cần chuẩn bị tiếp theo.
Kết luận
Logistics quốc tế có rất nhiều thuật ngữ chuyên ngành, nhưng doanh nghiệp không cần phải trở thành một chuyên gia mới có thể kiểm soát tốt lô hàng của mình.
Bắt đầu từ 8 nhóm thuật ngữ logistics cơ bản như FCL/LCL, ETD/ETA, POL/POD, Bill of Lading, Cut-off, Demurrage/Detention và Incoterms đã giúp doanh nghiệp hiểu phần lớn những thông tin thường xuyên xuất hiện trong báo giá, booking và quá trình theo dõi vận chuyển.
Quan trọng hơn, việc hiểu đúng các khái niệm này giúp doanh nghiệp trao đổi chính xác với đơn vị logistics, chủ động chuẩn bị chứng từ, kiểm soát lịch trình và hạn chế những khoản chi phí phát sinh không cần thiết.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong ngành vận tải quốc tế, Unicorn Logistics không chỉ cung cấp dịch vụ vận chuyển mà còn hướng đến trở thành đối tác logistics đồng hành cùng doanh nghiệp, giúp quá trình xuất nhập khẩu trở nên rõ ràng, chuyên nghiệp, an toàn và hiệu quả hơn.