Trong hoạt động giao nhận vận tải nội địa, xe tải và xe container là hai phương án được doanh nghiệp sử dụng rất phổ biến để vận chuyển nguyên vật liệu, hàng thành phẩm, máy móc, hàng xuất nhập khẩu và hàng phân phối giữa các tỉnh thành.

Nhìn bên ngoài, cả hai đều thực hiện một nhiệm vụ: đưa hàng từ điểm A đến điểm B. Tuy nhiên, cách khai thác, khả năng chuyên chở, phương thức đóng hàng, chi phí và những tình huống phù hợp của xe tải và xe container có nhiều khác biệt.

Một doanh nghiệp có 3 tấn hàng từ Bình Dương đi TP.HCM có thể chỉ cần xe tải. Nhưng một doanh nghiệp cần lấy nguyên container hàng nhập khẩu từ cảng về nhà máy lại cần xe đầu kéo container. Với hàng xuất khẩu, việc sử dụng container còn liên quan trực tiếp đến booking, loại container, cảng và lịch tàu.

Vận tải container và xe tải

Vậy vận chuyển bằng xe tải và xe container khác nhau như thế nào? Khi nào nên chọn từng loại?

1. Vận chuyển hàng bằng xe tải là gì?

Xe tải là phương tiện có thùng hàng gắn trực tiếp với xe và có nhiều tải trọng, kích thước khác nhau.

Trong vận tải hàng hóa, doanh nghiệp thường gặp các loại xe như:

  • Xe tải nhỏ.
  • Xe tải 1–2,5 tấn.
  • Xe tải 5 tấn.
  • Xe tải 8 tấn.
  • Xe tải 10–15 tấn.
  • Xe thùng kín.
  • Xe mui bạt.
  • Xe đông lạnh.
  • Xe chuyên dụng.

Tải trọng thực tế và khả năng lưu thông phải căn cứ vào thông số phương tiện cũng như quy định áp dụng, vì vậy không nên chỉ gọi xe dựa trên tên thương mại “xe 5 tấn” hay “xe 10 tấn”.

Điểm quan trọng là thùng hàng đi cùng phương tiện.

Xe đến kho, doanh nghiệp xếp hàng lên thùng, xe vận chuyển đến điểm giao rồi dỡ hàng xuống.

Đây là phương án rất linh hoạt đối với vận chuyển nội địa thông thường.

2. Xe container thực chất là gì?

Khi doanh nghiệp nói:

“Gọi một xe container.”

thì về bản chất thường đang nói đến xe đầu kéo + sơ mi rơ moóc + container.

Container là đơn vị chứa hàng có tiêu chuẩn kích thước và có thể được chuyển giữa:

Xe đầu kéo → cảng → tàu biển → cảng → xe đầu kéo

mà không cần dỡ toàn bộ hàng hóa bên trong ở mỗi lần chuyển phương tiện.

Đây là lợi thế rất lớn đối với vận tải xuất nhập khẩu.

Một container hàng xuất có thể được đóng tại kho doanh nghiệp, niêm phong bằng seal, kéo ra cảng và xếp lên tàu.

Ở nước nhập khẩu, chính container đó được dỡ khỏi tàu, đặt lên phương tiện phù hợp và tiếp tục vận chuyển.

Vì vậy, container không chỉ là “một chiếc thùng lớn để chở hàng” mà là một phần quan trọng của hệ thống vận tải đa phương thức.

Vận tải bằng container

3. Khác biệt lớn nhất: thùng xe và container

Với xe tải, thùng hàng là một phần của phương tiện.

Quy trình thường là:

Hàng → xếp lên xe tải → vận chuyển → dỡ hàng.

Trong khi với container:

Hàng → đóng vào container → seal container → đầu kéo vận chuyển container.

Sau đó container có thể tiếp tục được đưa lên tàu mà không cần dỡ hàng bên trong.

Điều này giải thích tại sao container đặc biệt phù hợp với hàng xuất nhập khẩu.

Ví dụ doanh nghiệp tại Bình Dương xuất một container hàng sang Hàn Quốc.

Quy trình có thể là:

Lấy container rỗng

→ đưa đến nhà máy

→ đóng hàng

→ bấm seal

→ kéo container ra cảng

→ container lên tàu

→ vận chuyển quốc tế.

Nếu sử dụng xe tải thông thường để đưa hàng ra cảng, doanh nghiệp có thể phải thêm công đoạn đưa hàng vào kho hoặc đóng lại vào container tùy phương án khai thác.

4. Xe tải linh hoạt hơn trong giao nhận nội địa

Đây là một trong những lợi thế rõ nhất của xe tải.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn phương tiện phù hợp với từng shipment.

Ví dụ chỉ có:

1 pallet – 800 kg

thì không cần dùng một phương tiện quá lớn.

Nếu có:

5 tấn hàng

có thể bố trí loại xe phù hợp hơn.

Xe tải cũng thuận tiện khi:

Giao nhiều điểm

Lấy hàng nhiều kho

Đi vào khu vực nội thành

Vào đường nhỏ

Giao đại lý

Giao cửa hàng

Phân phối hàng tiêu dùng.

Tất nhiên, khả năng lưu thông còn phụ thuộc kích thước phương tiện và quy định giao thông từng khu vực.

Nếu doanh nghiệp cần giao hàng đến 10 cửa hàng khác nhau trong thành phố, xe tải thường thực tế hơn rất nhiều so với đầu kéo container.

5. Container có lợi thế với hàng xuất nhập khẩu

Nếu shipment liên quan trực tiếp đến cảng biển, container thường là một phần không thể thiếu trong chuỗi vận chuyển.

Ví dụ hàng nhập khẩu:

Tàu cập cảng

→ container được dỡ

→ đầu kéo nhận container

→ kéo về kho doanh nghiệp

→ rút hàng

→ trả container rỗng về depot theo chỉ định.

Trong trường hợp này, doanh nghiệp không lựa chọn giữa “xe tải hay container” theo cách thông thường.

Hàng đã nằm trong container của hãng tàu nên phương án vận chuyển phải phù hợp với container đó.

Tương tự với hàng xuất FCL, container có thể được đóng trực tiếp tại nhà máy rồi vận chuyển ra cảng.

6. Khả năng chuyên chở khác nhau như thế nào?

Không nên so sánh đơn giản rằng:

Container luôn chở nhiều hơn xe tải.

Khả năng chuyên chở thực tế phụ thuộc vào:

Loại xe

Loại container

Tải trọng cho phép

Kích thước hàng

Phân bố tải trọng

Điều kiện tuyến đường

và quy định hiện hành.

Đối với container, doanh nghiệp thường gặp các loại như:

20 feet

40 feet

40HC

và các container chuyên dụng khác.

Container 40HC có lợi thế về thể tích đối với nhiều loại hàng nhẹ nhưng cồng kềnh.

Trong khi đó, với hàng nặng và thể tích không lớn, bài toán lại khác.

Doanh nghiệp không nên chọn phương tiện chỉ dựa vào số tấn.

Cần tính cả:

Trọng lượng + CBM + kích thước từng kiện.

7. Ví dụ 10 tấn hàng chưa chắc cần cùng một loại xe

Giả sử hai doanh nghiệp đều có 10 tấn hàng.

Doanh nghiệp A có:

10 tấn thép.

Doanh nghiệp B có:

10 tấn đồ nội thất.

Cùng trọng lượng nhưng đặc tính hoàn toàn khác.

10 tấn thép có thể chiếm thể tích tương đối nhỏ.

Trong khi 10 tấn sofa, bàn ghế hoặc hàng bao bì có thể chiếm thể tích rất lớn.

Vì vậy, khi yêu cầu báo giá vận chuyển, thông tin:

“Tôi có 10 tấn hàng.”

là chưa đủ.

Cần cung cấp thêm:

Tên hàng

Số kiện

Kích thước

CBM

Cách đóng gói

Điểm lấy

Điểm giao.

8. So sánh cách bốc xếp hàng hóa

Xe tải có thể thuận tiện hơn với hàng cần giao nhận nhiều lần.

Ví dụ:

200 carton hàng tiêu dùng

có thể được bốc lên xe, vận chuyển đến kho và dỡ xuống khá linh hoạt.

Container lại phù hợp với shipment muốn đóng hàng một lần và hạn chế mở trong hành trình.

Sau khi hàng được đóng vào container và seal, container có thể tiếp tục qua nhiều công đoạn vận chuyển.

Đối với hàng xuất khẩu, đây là một ưu điểm quan trọng.

Tuy nhiên, khi đóng container, doanh nghiệp phải đặc biệt chú ý:

Phân bố trọng lượng

Chằng buộc

Chống xê dịch

Chống ẩm

Tận dụng thể tích

Khả năng rút hàng tại điểm đến.

Không nên chỉ cố nhét được càng nhiều hàng càng tốt.

9. Xe tải hay container rẻ hơn?

Không có câu trả lời chung.

Chi phí phụ thuộc vào từng shipment.

Xe tải có thể phù hợp và tiết kiệm hơn khi:

Hàng ít

Quãng đường ngắn

Giao nhiều điểm

Không liên quan đến cảng

Cần phương tiện nhỏ hoặc trung bình.

Container có thể phù hợp hơn khi:

Hàng xuất nhập khẩu nguyên container

Hàng cần vận chuyển trực tiếp giữa cảng và kho

Shipment có thể khai thác tốt thể tích container

Hàng đi tiếp bằng đường biển.

Với vận chuyển container còn cần quan tâm đến các chi phí và điều kiện như:

Lấy/trả container

Depot

Cảng

Nâng hạ nếu phát sinh

Thời gian chờ

Free Time liên quan

và lịch giao nhận.

Vì vậy không nên lấy cước một chuyến xe tải so trực tiếp với cước đầu kéo container mà chưa xác định phạm vi dịch vụ.

10. Khi nào doanh nghiệp nên chọn xe tải?

Xe tải phù hợp trong nhiều trường hợp vận tải nội địa như:

Hàng số lượng nhỏ hoặc trung bình

Nếu chỉ có vài pallet, vài trăm carton hoặc lượng hàng chưa đủ lớn, sử dụng xe tải phù hợp tải trọng thường kinh tế hơn.

Giao hàng nhiều điểm

Ví dụ:

Kho Bình Dương → 5 đại lý tại TP.HCM.

Xe tải thuận tiện hơn cho việc dừng, giao và tiếp tục hành trình.

Giao vào khu vực hạn chế không gian

Một số kho có:

Cổng nhỏ

Đường vào hẹp

Bãi quay đầu hạn chế.

Đầu kéo container có kích thước lớn nên không phải địa điểm nào cũng tiếp cận thuận lợi.

Hàng cần giao nhanh Door-to-Door

Xe lấy trực tiếp tại kho A và giao thẳng kho B, giảm công đoạn trung chuyển.

Hàng phân phối nội địa

Hàng tiêu dùng, thực phẩm, thiết bị, linh kiện, nguyên vật liệu và nhiều loại hàng thương mại nội địa rất phù hợp với xe tải.

11. Khi nào doanh nghiệp nên chọn xe container?

Container đặc biệt phù hợp với các tình huống sau:

Hàng xuất khẩu FCL

Doanh nghiệp đóng nguyên container tại nhà máy rồi kéo ra cảng.

Hàng nhập khẩu nguyên container

Container được nhận từ cảng và kéo về kho để rút hàng.

Hàng cần đi tiếp bằng đường biển

Việc đóng hàng vào container từ đầu giúp giảm khâu trung chuyển.

Hàng có số lượng và thể tích lớn

Nếu shipment khai thác hiệu quả không gian container, đây là phương án đáng cân nhắc.

Hàng cần hạn chế mở trong quá trình vận chuyển

Container sau khi đóng và seal có thể được vận chuyển qua nhiều chặng mà không cần mở để chuyển hàng sang phương tiện khác trong điều kiện khai thác thông thường.

12. Container 20ft hay 40ft?

Đây là câu hỏi doanh nghiệp xuất nhập khẩu thường gặp.

Không nên lựa chọn chỉ bằng suy nghĩ:

Hàng ít chọn 20ft, hàng nhiều chọn 40ft.

Cần xét đồng thời trọng lượng và thể tích.

Hàng nặng nhưng gọn có thể đạt giới hạn tải trọng trước khi đầy thể tích.

Ngược lại, hàng nhẹ như:

Nội thất

Bao bì

Sản phẩm nhựa

Một số hàng tiêu dùng

có thể đầy thể tích container trước khi đạt trọng lượng lớn.

Container 40HC lại có thêm lợi thế về không gian đối với nhiều loại hàng cồng kềnh.

Do đó, doanh nghiệp nên cung cấp Packing List để đơn vị logistics tính phương án đóng hàng phù hợp.

13. Cần kiểm tra kho trước khi gọi xe container

Một lỗi khá phổ biến là doanh nghiệp đặt container rồi mới phát hiện đầu kéo không vào được kho.

Trước khi điều xe cần kiểm tra:

Chiều rộng đường

Chiều cao giới hạn

Bán kính quay đầu

Cổng kho

Bãi đỗ

Khả năng quay đầu xe

Mặt bằng chịu tải

Thời gian xe được phép vào.

Nếu container không thể tiếp cận điểm đóng hàng, doanh nghiệp có thể phải đổi phương án và phát sinh chi phí.

Với kho mới hoặc địa điểm chưa từng lấy container, khảo sát trước là lựa chọn an toàn hơn.

14. Thời gian chờ ảnh hưởng chi phí của cả hai phương án

Dù xe tải hay đầu kéo container, thời gian chờ đều là một yếu tố quan trọng.

Ví dụ hẹn xe lúc 8 giờ nhưng đến 12 giờ hàng mới sẵn sàng.

Phương tiện bị giữ lại bốn giờ và có thể ảnh hưởng đến chuyến tiếp theo.

Đối với container xuất khẩu, vấn đề còn nghiêm trọng hơn nếu việc chậm đóng hàng khiến xe không kịp:

Cut-off tại cảng.

Khi đó không chỉ phát sinh phí chờ xe mà shipment còn có nguy cơ trễ chuyến tàu.

Vì vậy doanh nghiệp nên chuẩn bị:

Hàng

Nhân công

Xe nâng

Chứng từ

Vị trí đóng hàng

trước giờ phương tiện đến.

15. Không nên chọn phương tiện chỉ vì giá thấp nhất

Giả sử:

Phương án A sử dụng xe nhỏ có giá thấp hơn nhưng phải chạy hai chuyến.

Phương án B sử dụng một xe lớn hơn và hoàn thành trong một chuyến.

Khi cộng:

Cước xe + bốc xếp + thời gian + nhân công + chờ kho

phương án B có thể tiết kiệm hơn.

Tương tự với container.

Nếu doanh nghiệp chọn container không phù hợp, lượng không gian trống quá nhiều hoặc phải dùng hai container trong khi có phương án đóng hàng tốt hơn, chi phí logistics sẽ tăng.

Do đó mục tiêu không phải là:

Chọn chiếc xe có giá rẻ nhất.

Mà là:

Chọn phương tiện có tổng chi phí thấp nhất cho lượng hàng và yêu cầu giao nhận thực tế.

Bảng so sánh nhanh xe tải và xe container

Tiêu chí Xe tải Xe container
Vận tải nội địa thông thường Rất phù hợp Tùy trường hợp
Hàng xuất nhập khẩu FCL Không phải phương án chính Rất phù hợp
Giao nhiều điểm Linh hoạt Kém linh hoạt hơn
Đường/kho nhỏ Có nhiều lựa chọn xe Cần không gian lớn
Đi cảng Có thể dùng tùy loại hàng Phổ biến với FCL
Thay đổi tải trọng phương tiện Nhiều lựa chọn Phụ thuộc loại container/đầu kéo
Chuyển tiếp lên tàu biển Phải qua phương án đóng hàng phù hợp Thuận tiện
Hạn chế trung chuyển hàng bên trong Tùy phương án Có lợi thế khi giữ nguyên container
Hàng nhỏ Phù hợp Thường không cần thiết
Hàng nguyên container Không phù hợp để thay thế đầu kéo Phù hợp

Những thông tin cần gửi khi yêu cầu báo giá vận chuyển

Dù chọn xe tải hay container, doanh nghiệp nên cung cấp tối thiểu:

Tên hàng

Số lượng

Trọng lượng

Số kiện/pallet

Kích thước

CBM

Địa chỉ lấy

Địa chỉ giao

Ngày lấy hàng

Deadline giao hàng

Có xe nâng hay không

Có cần bốc xếp không

Điểm giao có giới hạn xe không

Có vào cảng, ICD hoặc depot không

Hàng xuất khẩu hay nhập khẩu nếu liên quan.

Nếu là container, cần bổ sung:

Loại container

Container 20ft/40ft/40HC hoặc loại khác

Cảng/depot

Booking nếu là hàng xuất

Cut-off

Thời gian đóng/rút hàng dự kiến.

Thông tin càng đầy đủ, báo giá càng sát với chi phí thực tế.

Doanh nghiệp nên chọn phương án nào?

Có thể áp dụng một nguyên tắc tương đối đơn giản.

Nếu hàng chủ yếu phân phối nội địa, lượng nhỏ đến trung bình, giao nhiều điểm hoặc cần tính linh hoạt cao, hãy ưu tiên xem xét xe tải.

Nếu hàng xuất nhập khẩu nguyên container, cần kéo từ cảng về kho hoặc từ nhà máy ra cảng, xe đầu kéo container thường là phương án phù hợp với chuỗi vận chuyển.

Với shipment lớn nhưng hoàn toàn nội địa, cần tiếp tục so sánh dựa trên khối lượng, thể tích, tuyến đường và cách đóng hàng thay vì mặc định chọn một loại phương tiện.

Trong nhiều trường hợp, một doanh nghiệp có thể sử dụng cả hai.

Ví dụ:

Container từ cảng → trung tâm phân phối

sau đó:

Xe tải nhỏ → phân phối đến các đại lý.

Đây là cách tổ chức rất phổ biến vì mỗi loại phương tiện được sử dụng đúng với thế mạnh của nó.

Unicorn Logistics và giải pháp vận tải nội địa

Đối với doanh nghiệp, bài toán vận tải không nên dừng ở việc tìm một chiếc xe.

Quan trọng hơn là lựa chọn đúng loại phương tiện, tải trọng, phương án đóng hàng và lịch vận chuyển.

Với các shipment xuất nhập khẩu, kế hoạch xe còn phải đồng bộ với lịch cảng, depot, container và Cut-off.

Unicorn Logistics cung cấp giải pháp giao nhận vận tải nội địa kết nối kho, nhà máy, cảng và các điểm phân phối, từ vận chuyển bằng xe tải đến đầu kéo container. Việc lựa chọn phương án được xây dựng dựa trên đặc tính thực tế của từng shipment thay vì áp dụng một loại xe cho mọi nhu cầu.

Kết luận

Xe tải và xe container không phải hai phương án cạnh tranh trực tiếp trong mọi trường hợp. Mỗi loại có một vai trò khác nhau trong chuỗi logistics.

Xe tải nổi bật ở tính linh hoạt, đa dạng tải trọng, thuận tiện giao nhận nội địa và giao nhiều điểm.

Xe container lại có lợi thế khi vận chuyển hàng xuất nhập khẩu FCL, hàng đi/đến cảng và shipment cần kết nối trực tiếp với vận tải biển.

Doanh nghiệp không nên chỉ hỏi:

“Xe tải hay container rẻ hơn?”

Mà nên xác định:

“Với lượng hàng, kích thước, tuyến đường, địa điểm giao nhận và kế hoạch vận chuyển này, phương án nào có tổng chi phí thấp hơn và vận hành thuận lợi hơn?”

Khi tính đồng thời trọng lượng, CBM, số lần bốc xếp, khả năng tiếp cận kho, thời gian chờ, chi phí cảng và yêu cầu giao hàng, doanh nghiệp sẽ lựa chọn được phương án vận tải nội địa phù hợp hơn, giảm chi phí phát sinh và sử dụng hiệu quả năng lực của từng loại phương tiện.