Đồ dùng bằng gỗ của Việt Nam có nhiều cơ hội tiếp cận khách hàng châu Âu nhờ mẫu mã đa dạng, khả năng gia công linh hoạt và giá trị thẩm mỹ. Tuy nhiên, để xuất khẩu ổn định, doanh nghiệp cần chuẩn bị đồng thời về chất lượng sản phẩm, nguồn nguyên liệu, an toàn sử dụng và phương án vận chuyển.

Một chiếc khay gỗ, bộ dụng cụ nhà bếp hay kệ trang trí có thể chịu những yêu cầu khác nhau, dù cùng được làm từ gỗ. Vì vậy, doanh nghiệp nên xác định rõ công dụng, vật liệu và thị trường đích trước khi nhận đơn hàng, thay vì sử dụng một bộ hồ sơ chung cho mọi sản phẩm.

1. Phân biệt thị trường EU với các nước châu Âu khác

Châu Âu không phải một thị trường có hệ thống nhập khẩu hoàn toàn thống nhất.

Các nước thành viên Liên minh châu Âu như Đức, Pháp, Hà Lan hoặc Tây Ban Nha áp dụng nhiều quy định chung của EU. Trong khi đó, Anh, Thụy Sĩ và các thị trường ngoài EU có cơ chế hải quan, thuế và yêu cầu riêng.

Ngay trong EU, doanh nghiệp vẫn cần kiểm tra quy định quốc gia liên quan đến ngôn ngữ, trách nhiệm bao bì hoặc một số nhóm vật liệu tiếp xúc thực phẩm.

Trước khi báo giá, cần xác nhận nước nhập khẩu, đơn vị đứng tên nhập hàng, mục đích sử dụng và kênh phân phối. Đây là cơ sở để xác định chứng từ, thử nghiệm và trách nhiệm của từng bên.

Xuất khẩu gốm sứ

2. Xác định đúng nhóm sản phẩm và mã HS

Đồ dùng bằng gỗ có phạm vi rộng: thớt, muỗng, bát, khay, hộp đựng, móc áo, đồ trang trí, kệ và nội thất.

Không phải tất cả đều thuộc cùng một mã HS. Dụng cụ nhà bếp bằng gỗ có thể được xem xét trong nhóm 4419, một số sản phẩm gỗ khác thuộc nhóm 4420 hoặc 4421, còn nhiều loại nội thất thuộc Chương 94.

Mã cụ thể phụ thuộc cấu tạo, công dụng và vật liệu thực tế. Hàng kết hợp gỗ với kim loại, nhựa hoặc thiết bị điện cần được phân loại riêng.

Xác định sai mã có thể ảnh hưởng đến thuế, chứng nhận xuất xứ và việc đánh giá phạm vi áp dụng của quy định chuyên ngành. Doanh nghiệp nên đối chiếu mã xuất khẩu tại Việt Nam với mã nhập khẩu chi tiết tại nước đến.

3. Chuẩn bị hồ sơ chứng minh nguồn gốc gỗ

Nguồn gốc nguyên liệu là nội dung cần quản lý từ đầu chuỗi sản xuất.

Doanh nghiệp nên lưu hồ sơ mua nguyên liệu, thông tin nhà cung cấp, loài gỗ, nguồn khai thác và chứng từ liên quan đến tính hợp pháp. Nếu dùng gỗ nhập khẩu, cần duy trì khả năng liên kết hồ sơ nhập nguyên liệu với sản phẩm xuất khẩu.

Tên thương mại đôi khi chưa đủ để nhận diện loài. Với nguyên liệu có rủi ro, cần xác định tên khoa học và kiểm tra quy định CITES trước khi ký hợp đồng.

Chứng nhận FSC hoặc PEFC có thể hỗ trợ đáp ứng yêu cầu khách hàng và quản lý chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, không nên xem đây là chứng nhận bắt buộc cho mọi đồ dùng gỗ, hoặc là tài liệu thay thế toàn bộ nghĩa vụ pháp lý.

4. Theo dõi quy định chống phá rừng của EU

Đối với sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh, Quy định chống phá rừng của EU, gọi tắt là EUDR, làm tăng yêu cầu truy xuất nguyên liệu.

Theo lịch áp dụng được Ủy ban châu Âu công bố, mốc chính là ngày 30/12/2026 đối với doanh nghiệp lớn, vừa và một số doanh nghiệp nhỏ đã thuộc phạm vi quy định gỗ trước đây; các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ khác có mốc 30/6/2027. Phạm vi sản phẩm và quy định chuyển tiếp cần được kiểm tra theo từng trường hợp.

Doanh nghiệp Việt Nam có thể phải cung cấp thông tin để đối tác EU thực hiện thẩm định, gồm loài gỗ, nơi sản xuất nguyên liệu, dữ liệu vị trí khu đất và hồ sơ chứng minh tính hợp pháp.

Không nên chỉ kiểm tra nơi gia công thành phẩm. Sản phẩm sản xuất tại Việt Nam bằng gỗ nhập khẩu vẫn cần truy xuất nguyên liệu về nguồn phù hợp.

5. Kiểm soát an toàn theo công dụng sản phẩm

Yêu cầu an toàn phụ thuộc cách người tiêu dùng sử dụng đồ dùng.

Với kệ, ghế hoặc đồ nội thất, cần quan tâm độ ổn định, khả năng chịu tải, cạnh sắc và nguy cơ lật đổ. Với đồ dùng trẻ em, phải đánh giá thêm nguy cơ kẹt tay, chi tiết nhỏ hoặc các rủi ro phù hợp nhóm tuổi.

Đồ chơi bằng gỗ chịu quy định dành cho đồ chơi; sản phẩm gỗ thông thường không tự động được áp dụng cùng cơ chế.

Tương tự, không nên mặc định mọi đồ dùng bằng gỗ đều cần dấu CE. Việc có phải gắn CE hay không phụ thuộc sản phẩm có thuộc nhóm pháp luật yêu cầu hay không.

Doanh nghiệp cần thống nhất với người mua tiêu chuẩn thử nghiệm và hồ sơ kỹ thuật trước khi sản xuất hàng loạt.

6. Lưu ý riêng đối với đồ gỗ tiếp xúc thực phẩm

Thớt, muỗng, bát và khay dùng trực tiếp với thực phẩm cần được đánh giá ngoài yếu tố bền đẹp.

Tại EU, vật liệu tiếp xúc thực phẩm phải đáp ứng nguyên tắc an toàn của Quy định (EC) 1935/2004. Sản phẩm không được giải phóng chất vào thực phẩm ở mức gây nguy hại hoặc làm thay đổi không phù hợp thành phần, mùi vị.

Doanh nghiệp cần kiểm soát cả gỗ, keo ghép, dầu phủ, sơn và mực in nếu có. Chỉ sử dụng vật liệu được nhà cung cấp quảng cáo là “tự nhiên” chưa đủ để kết luận an toàn.

Kế hoạch thử nghiệm nên phù hợp điều kiện sử dụng dự kiến như thực phẩm nóng, nhiều dầu hoặc có tính axit. Đồng thời, cần kiểm tra yêu cầu riêng tại nước nhập khẩu đối với vật liệu gỗ.

7. Kiểm tra hóa chất, keo và lớp hoàn thiện

Lớp phủ và keo có thể quyết định khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường.

Doanh nghiệp cần thu thập thông tin kỹ thuật của sơn, dầu, chất bảo quản và vật liệu ghép; kiểm tra hạn chế hóa chất liên quan theo REACH và quy định áp dụng.

Đối với sản phẩm thuộc phạm vi hạn chế phát thải formaldehyde, EU có yêu cầu áp dụng từ tháng 8/2026. Việc đánh giá phải căn cứ loại sản phẩm, ngoại lệ và phương pháp thử tương ứng.

Không nên kết luận đạt yêu cầu EU chỉ từ nhãn cấp phát thải của ván hoặc phiếu thử nguyên liệu. Thành phẩm có thể chứa nhiều nguồn phát thải khác nhau.

Khi đổi keo, lớp phủ hoặc nhà cung cấp, cần xem xét lại tính phù hợp của hồ sơ thử nghiệm.

8. Đóng gói và phân biệt yêu cầu ISPM 15

Đồ gỗ dễ bị trầy xước, nứt, cong vênh hoặc mốc nếu độ ẩm và cách đóng gói không phù hợp.

Trước khi xuất, cần kiểm tra độ ổn định của vật liệu, chất lượng bề mặt và độ khô của bao bì. Các góc, cạnh và chi tiết dễ va chạm phải được bảo vệ nhưng không nên bọc kín khi sản phẩm còn ẩm.

Đặc biệt, cần phân biệt hàng hóa bằng gỗ với bao bì gỗ dùng để vận chuyển.

Pallet, thùng hoặc vật liệu chèn bằng gỗ thuộc diện quản lý phải đáp ứng ISPM 15, gồm xử lý và dấu nhận diện phù hợp. Một số bao bì làm từ gỗ đã qua chế biến được miễn theo điều kiện quy định.

ISPM 15 không phải chứng nhận chất lượng chung cho toàn bộ sản phẩm gỗ. Yêu cầu kiểm dịch của hàng hóa phải được xác định riêng theo mặt hàng và mức độ chế biến.

9. Chuẩn bị chứng từ và điều kiện hưởng ưu đãi

Bộ chứng từ giao nhận thường gồm hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, tờ khai hải quan và chứng từ vận tải. Tùy sản phẩm, có thể cần thêm hồ sơ nguồn gốc gỗ, CITES, kiểm dịch hoặc báo cáo thử nghiệm.

Nếu xuất vào EU, doanh nghiệp có thể xem xét ưu đãi EVFTA khi hàng đáp ứng quy tắc xuất xứ và có chứng từ phù hợp.

Sản xuất tại Việt Nam không tự động bảo đảm mọi sản phẩm đều đủ điều kiện ưu đãi. Cần đánh giá nguyên liệu và công đoạn gia công theo quy tắc của mã hàng.

Hợp đồng cũng nên làm rõ bên chịu thuế nhập khẩu, phí kiểm tra, phí lưu giữ và trách nhiệm khi chứng từ có sai lệch.

10. Lựa chọn phương án logistics phù hợp

Đường biển thường phù hợp với đơn hàng thương mại, nhưng cần so sánh vận chuyển nguyên container và hàng lẻ theo thể tích thực tế.

Hàng lẻ có thể thuận tiện cho lô nhỏ, song cần chú ý điều kiện kho gom, số lần bốc xếp và khả năng nhiễm mùi. Với container riêng, doanh nghiệp cần kiểm tra độ kín, khô sạch và phương án chèn giữ.

Chi phí nên được tính đến địa điểm giao cuối cùng, gồm vận chuyển nội địa, đóng gói, cước quốc tế, phí tại cảng và giao hàng tại nước đến.

Doanh nghiệp có thể trao đổi với Unicorn Logistics về vận tải container, hỗ trợ thủ tục và phương án vận tải đa phương thức Door-to-Door. Phạm vi công việc cần được xác nhận theo mặt hàng, tuyến và điều kiện giao nhận.

Để xuất khẩu đồ dùng bằng gỗ ổn định, doanh nghiệp cần kết nối chất lượng sản phẩm với khả năng truy xuất nguyên liệu và hồ sơ phù hợp thị trường. Chuẩn bị từ trước khi sản xuất giúp giảm nguy cơ phải sửa hàng, bổ sung chứng từ hoặc xử lý phát sinh khi lô hàng đã đến châu Âu.

Thông tin đối chiếu: lịch áp dụng và phạm vi EUDR theo Ủy ban châu Âu; yêu cầu vật liệu tiếp xúc thực phẩm và bao bì gỗ theo cơ quan EU; quy định phát thải formaldehyde theo hướng dẫn của Cơ quan Môi trường Liên bang Đức. Environment

Viết bài 1500 từ Người Việt có thể xuất khẩu đồ gốm sứ sang châu Âu không, chi phí logistic khi xuất khẩu gốm sứ

Đã xử lý trong 28 giây

Người Việt có thể xuất khẩu đồ gốm sứ sang châu Âu không? Chi phí logistics khi xuất khẩu gốm sứ

Gốm sứ Việt Nam có nhiều cơ hội tiếp cận khách hàng châu Âu nhờ sự đa dạng về kiểu dáng, kỹ thuật thủ công và khả năng sản xuất theo thiết kế riêng. Từ bát đĩa, ly tách đến bình hoa, chậu cây và vật phẩm trang trí, mỗi nhóm sản phẩm đều có thể phục vụ những phân khúc khác nhau.

Người Việt có thể xuất khẩu đồ gốm sứ sang châu Âu, nhưng cần xác định đúng hình thức kinh doanh, yêu cầu của thị trường nhập khẩu và phương án giao nhận. Với mặt hàng dễ vỡ, hiệu quả đơn hàng phụ thuộc cả chất lượng sản phẩm, bao bì và tổng chi phí đưa hàng đến người mua.

1. Cá nhân, cơ sở sản xuất có thể xuất khẩu gốm sứ không?

Doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh Việt Nam có thể tham gia xuất khẩu gốm sứ thông qua hình thức phù hợp với tư cách pháp lý và quy định hiện hành.

Nếu chưa có bộ phận xuất nhập khẩu, cơ sở sản xuất có thể cân nhắc hợp tác với doanh nghiệp thương mại hoặc đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu. Hợp đồng cần làm rõ bên đứng tên, trách nhiệm chứng từ, thanh toán và xử lý khiếu nại.

Đối với cá nhân, cần phân biệt gửi vài sản phẩm làm quà, gửi mẫu với hoạt động bán hàng thương mại thường xuyên. Đơn hàng nhỏ hoặc gửi bằng chuyển phát nhanh không mặc nhiên được miễn yêu cầu nhập khẩu tại nước đến.

Bài viết này tập trung vào gốm sứ mới sản xuất. Đồ cổ, hiện vật hoặc sản phẩm thuộc diện quản lý di sản cần được kiểm tra theo cơ chế riêng trước khi xuất khẩu.

2. Xác định nước nhập khẩu và công dụng sản phẩm

Châu Âu không có một cơ chế nhập khẩu duy nhất cho tất cả quốc gia.

Các nước thành viên Liên minh châu Âu như Đức, Pháp, Hà Lan áp dụng nhiều quy định chung của EU. Anh, Thụy Sĩ và những thị trường ngoài EU có hệ thống riêng về thuế, thủ tục và an toàn sản phẩm.

Doanh nghiệp cũng cần phân biệt hai nhóm hàng quan trọng:

  • Gốm trang trí: bình hoa, tượng, chậu cây, đồ trưng bày.
  • Gốm sứ tiếp xúc thực phẩm: bát, đĩa, cốc, ấm, khay và dụng cụ nhà bếp.

Công dụng thực tế ảnh hưởng trực tiếp đến yêu cầu thử nghiệm và hồ sơ. Không nên chỉ ghi “đồ trang trí” nếu sản phẩm được thiết kế, quảng bá hoặc dự kiến sử dụng để chứa thực phẩm.

3. Gốm sứ tiếp xúc thực phẩm cần lưu ý gì?

Đối với thị trường EU, gốm sứ tiếp xúc thực phẩm phải đáp ứng nguyên tắc an toàn của Quy định (EC) 1935/2004 và yêu cầu chuyên biệt liên quan.

Một nội dung quan trọng là mức thôi nhiễm chì và cadimi từ sản phẩm vào thực phẩm. Đây là lượng chất có thể di chuyển trong điều kiện thử nghiệm quy định, khác với việc chỉ đo tổng hàm lượng kim loại trong nguyên liệu.

Doanh nghiệp cần thống nhất với phòng thử nghiệm về mẫu đại diện, nhóm sản phẩm và phương pháp đánh giá phù hợp. Men, hoa văn hoặc điều kiện nung khác nhau có thể làm thay đổi kết quả.

Ngoài báo cáo thử nghiệm, gốm sứ tiếp xúc thực phẩm còn có yêu cầu về tuyên bố phù hợp bằng văn bản theo quy định áp dụng. Hồ sơ phải nhận diện được sản phẩm và được rà soát khi thay đổi sản xuất có thể ảnh hưởng đến mức thôi nhiễm.

4. Nhãn hàng hóa, truy xuất và mã HS

Doanh nghiệp cần chuẩn bị thông tin nhận diện sản phẩm, nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu, mã lô và hướng dẫn sử dụng khi cần thiết.

Với sản phẩm thuộc phạm vi quy định an toàn sản phẩm chung của EU, phải xác định chủ thể kinh tế chịu trách nhiệm tại EU và đáp ứng nghĩa vụ tương ứng. Bán trực tuyến trực tiếp đến người tiêu dùng cũng cần xem xét các yêu cầu này.

Không phải mọi đồ gốm sứ đều cần dấu CE. Dấu CE chỉ áp dụng cho nhóm sản phẩm thuộc quy định chuyên biệt; bình hoa hoặc bát đĩa thông thường không mặc nhiên phải gắn CE.

Mã HS cần xác định theo chất liệu và công dụng. Chẳng hạn, đồ dùng bàn ăn bằng sứ, đồ gốm khác và vật phẩm trang trí có thể thuộc các nhóm khác nhau trong Chương 69. Không nên khai chung mọi sản phẩm là “hàng thủ công mỹ nghệ”.

5. Chi phí logistics khi xuất khẩu gốm sứ gồm những khoản nào?

Chi phí đóng gói và bảo vệ sản phẩm

Đây là khoản cần ưu tiên khi lập ngân sách.

Mỗi sản phẩm nên được bảo vệ riêng, hạn chế tiếp xúc trực tiếp giữa các bề mặt cứng. Tay cầm, vòi ấm, miệng bình và chi tiết nhô ra cần có phương án đỡ phù hợp.

Chi phí có thể gồm hộp riêng, vách ngăn, vật liệu đệm, thùng ngoài, pallet và nhân công. Bao bì cần được thiết kế theo trọng lượng, hình dạng và hành trình thực tế.

Chỉ dán nhãn “hàng dễ vỡ” không thay thế được bao bì đủ khả năng bảo vệ hàng.

Chi phí vận chuyển từ xưởng đến cảng hoặc sân bay

Khoản này phụ thuộc khoảng cách, số kiện, tổng trọng lượng và phương tiện sử dụng.

Gốm sứ có thể nặng nhưng giá trị mỗi kiện không quá cao. Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm tra tải trọng, khả năng xếp chồng và cách cố định hàng.

Gom hàng tập trung có thể giảm số chuyến nhận, nhưng cần tính thêm chi phí lưu kho và bốc xếp nếu phát sinh.

Cước vận tải quốc tế

Đường biển thường phù hợp với đơn hàng thương mại có khối lượng lớn. Doanh nghiệp có thể lựa chọn hàng lẻ hoặc nguyên container tùy quy mô.

Hàng lẻ thuận tiện cho lô nhỏ nhưng thường trải qua thêm các công đoạn tại kho gom. Nguyên container giúp chủ động bố trí hàng, song chỉ hiệu quả khi tổng chi phí phù hợp sản lượng.

Đường hàng không hoặc chuyển phát nhanh có thể được cân nhắc cho hàng mẫu, đơn gấp hoặc sản phẩm giá trị cao. Cước có thể tính theo trọng lượng thực hoặc trọng lượng quy đổi, tùy điều kiện dịch vụ.

Phí cảng, kho và chứng từ

Ngoài cước chính, có thể phát sinh phí xử lý hàng, nâng hạ, kho gom, chứng từ và giao nhận tại hai đầu.

Với hàng lẻ, cần hỏi rõ mức thu tối thiểu và cơ sở tính phí. Báo giá chỉ thể hiện cước biển thường chưa phản ánh đầy đủ chi phí đến nơi nhận.

Chi phí thủ tục và thử nghiệm

Nhóm này gồm dịch vụ khai báo hải quan, chuẩn bị hồ sơ, chứng nhận xuất xứ khi sử dụng và thử nghiệm sản phẩm theo yêu cầu.

Thử nghiệm là chi phí đáp ứng thị trường, nên cần dự toán riêng dù không phải cước vận tải. Khi xuất nhiều mẫu men hoặc kiểu sản phẩm, doanh nghiệp nên trao đổi sớm để xây dựng kế hoạch lấy mẫu phù hợp.

Bảo hiểm và giao hàng cuối cùng

Bảo hiểm cần được xem xét theo phạm vi bảo hiểm, mức khấu trừ, điều kiện bao bì và cách xử lý tổn thất.

Không nên mặc định mọi trường hợp vỡ, mẻ đều được bồi thường. Đặc biệt, bao bì không phù hợp có thể ảnh hưởng đến quyền lợi bảo hiểm.

Chi phí giao cuối cùng phụ thuộc địa chỉ nhận, điều kiện dỡ hàng và dịch vụ bổ sung như giao theo lịch hẹn hoặc sử dụng xe có thiết bị nâng.

6. Thuế nhập khẩu có phải chi phí logistics không?

Thuế và logistics là hai nhóm khác nhau, dù cùng ảnh hưởng đến tổng ngân sách.

Tại nước nhập khẩu, người mua hoặc bên có trách nhiệm phải xác định thuế nhập khẩu, VAT và khoản liên quan theo mã hàng, xuất xứ và quy định địa phương.

Với EU, có thể xem xét ưu đãi EVFTA nếu đáp ứng quy tắc xuất xứ và chứng từ phù hợp. Không nên mặc định mọi sản phẩm sản xuất tại Việt Nam đều được hưởng thuế suất bằng không.

Hợp đồng phải ghi rõ bên chịu các khoản này. Dịch vụ Door-to-Door mô tả phạm vi giao nhận, không tự động đồng nghĩa với điều kiện DDP hoặc đã bao gồm thuế.

7. Cách đánh giá chi phí thực tế của đơn hàng

Có thể lập ngân sách theo công thức:

Tổng chi phí giao hàng = Đóng gói + Vận chuyển nội địa + Cước quốc tế + Phí hai đầu + Thủ tục + Bảo hiểm + Giao cuối cùng.

Chi phí thử nghiệm, thuế và dự phòng được theo dõi riêng để tránh bỏ sót hoặc tính trùng.

Với gốm sứ, cần quan tâm thêm chi phí trên mỗi sản phẩm nguyên vẹn được người mua chấp nhận. Phương án cước thấp nhưng thường xuyên vỡ hàng có thể làm tăng chi phí thay thế, vận chuyển bổ sung và khiếu nại.

Trước đơn hàng lớn, nên thử phương án bao bì bằng lô nhỏ và ghi nhận tình trạng khi giao nhận.

8. Tổ chức xuất khẩu cùng đơn vị logistics

Trước khi lấy báo giá, doanh nghiệp nên cung cấp tên hàng, công dụng, số lượng, kích thước kiện, trọng lượng, giá trị và địa chỉ giao nhận.

Đơn vị logistics cần biết rõ đây là hàng dễ vỡ để đề xuất cách tổ chức phù hợp. Hai bên nên thống nhất trách nhiệm đóng gói, bốc xếp, bảo hiểm và xử lý tổn thất bằng văn bản.

Doanh nghiệp có thể trao đổi với Unicorn Logistics về vận tải quốc tế, container, hàng lẻ và giao nhận đa phương thức Door-to-Door. Phạm vi hỗ trợ cần được xác nhận theo từng lô hàng và tuyến vận chuyển.

Xuất khẩu gốm sứ sang châu Âu hoàn toàn có thể triển khai khi sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trường và được tổ chức giao nhận phù hợp. Chuẩn bị tốt hồ sơ, bao bì và ngân sách giúp cơ sở Việt Nam bảo vệ chất lượng hàng, kiểm soát chi phí và xây dựng quan hệ lâu dài với người mua.