Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc khai báo hải quan chính xác là yêu cầu quan trọng để hàng hóa được thông quan thuận lợi, đúng quy định và hạn chế các chi phí phát sinh. Tuy nhiên, với những lô hàng có nhiều mã sản phẩm, chứng từ phức tạp hoặc thông tin thay đổi trong quá trình vận chuyển, sai sót khi lập tờ khai hải quan là điều doanh nghiệp có thể gặp phải.

Những lỗi như khai sai mã HS, trị giá hàng hóa, số lượng, trọng lượng, xuất xứ, thông tin người nhập khẩu hoặc điều kiện giao hàng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp, thời gian thông quan và tính hợp lệ của hồ sơ.

Khi phát hiện sai sót, doanh nghiệp cần xác định đúng thời điểm, bản chất của lỗi và lựa chọn thủ tục xử lý phù hợp. Không phải trường hợp nào cũng được sửa trực tiếp trên tờ khai, và không phải sai sót nào cũng bắt buộc phải hủy tờ khai để khai lại.

Vậy khi nào được khai bổ sung tờ khai hải quan? Hồ sơ gồm những gì? Quy trình thực hiện ra sao và cần lưu ý điều gì để hạn chế nguy cơ bị xử phạt?

Trong bài viết này, Unicorn Logistics sẽ hướng dẫn chi tiết các bước xử lý sai sót tờ khai hải quan, giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ động giải quyết vấn đề và giảm thiểu rủi ro trong quá trình thông quan.

1. Khai bổ sung tờ khai hải quan là gì?

Khai bổ sung tờ khai hải quan là việc người khai hải quan thực hiện bổ sung hoặc điều chỉnh những thông tin đã khai khi phát hiện có sai sót, thiếu thông tin hoặc có căn cứ xác định nội dung khai báo ban đầu chưa chính xác.

Hoạt động này nhằm bảo đảm thông tin trên tờ khai phù hợp với thực tế hàng hóa, chứng từ thương mại và các quy định quản lý hải quan.

Ví dụ, doanh nghiệp nhập khẩu một lô hàng gồm 500 bộ linh kiện điện tử nhưng khi lập tờ khai lại nhập nhầm số lượng thành 550 bộ. Sau khi đối chiếu hóa đơn và phiếu đóng gói, doanh nghiệp phát hiện sự khác biệt.

Trong trường hợp này, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện khai bổ sung, chuẩn bị chứng từ chứng minh số lượng thực tế và thực hiện thủ tục điều chỉnh phù hợp.

Điểm quan trọng là khai bổ sung không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được tự do thay đổi mọi thông tin trên tờ khai đã đăng ký. Tùy thời điểm và nội dung sai sót, cơ quan hải quan sẽ áp dụng quy trình xử lý tương ứng.

2. Những sai sót thường gặp trên tờ khai hải quan

2.1. Khai sai mã HS hàng hóa

Mã HS là căn cứ quan trọng để xác định chính sách quản lý hàng hóa và mức thuế áp dụng.

Sai mã HS có thể xuất phát từ việc mô tả sản phẩm chưa đầy đủ, phân loại nhầm công dụng hoặc sử dụng mã hàng không phù hợp với đặc điểm kỹ thuật thực tế.

Ví dụ, một thiết bị được khai theo mã HS của linh kiện thông thường nhưng thực chất thuộc nhóm máy móc có chức năng chuyên dụng.

Việc điều chỉnh mã HS có thể làm thay đổi thuế suất nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng hoặc yêu cầu kiểm tra chuyên ngành.

2.2. Khai sai trị giá hải quan

Sai sót về trị giá thường liên quan đến đơn giá, tổng giá trị hóa đơn, tỷ giá, điều kiện giao hàng hoặc các khoản chi phí phải cộng, trừ khi xác định trị giá hải quan.

Chẳng hạn, doanh nghiệp nhập khẩu hàng theo điều kiện FOB nhưng chưa khai báo đúng khoản chi phí vận tải quốc tế phải cộng vào trị giá hải quan.

Khi phát hiện, doanh nghiệp cần kiểm tra lại phương pháp xác định trị giá và thực hiện khai bổ sung nếu đáp ứng điều kiện.

2.3. Khai sai số lượng hoặc trọng lượng

Đây là nhóm lỗi khá phổ biến, đặc biệt với những lô hàng có nhiều kiện hoặc nhiều dòng sản phẩm.

Sai sót có thể gồm khai nhầm số lượng sản phẩm, đơn vị tính, trọng lượng tịnh, trọng lượng cả bì hoặc số kiện hàng.

Doanh nghiệp cần đối chiếu thông tin trên hóa đơn, packing list, vận đơn và chứng từ kiểm đếm thực tế.

2.4. Khai sai xuất xứ hàng hóa

Thông tin xuất xứ ảnh hưởng đến chính sách thuế và khả năng áp dụng ưu đãi theo các hiệp định thương mại tự do.

Ví dụ, doanh nghiệp khai xuất xứ Trung Quốc trong khi hồ sơ thực tế thể hiện hàng hóa có xuất xứ Hàn Quốc.

Việc điều chỉnh thông tin này cần dựa trên chứng từ xuất xứ hợp lệ và đáp ứng điều kiện áp dụng ưu đãi thuế, nếu có.

2.5. Sai thông tin thương mại hoặc vận chuyển

Một số lỗi khác bao gồm thông tin người bán, người mua, số hóa đơn, số vận đơn, cảng xếp hàng, cảng dỡ hàng hoặc điều kiện Incoterms.

Tùy tính chất, các thông tin này có thể được xử lý bằng khai bổ sung, thủ tục nghiệp vụ riêng hoặc phải xem xét hủy tờ khai và khai lại theo quy định.

3. Khi nào doanh nghiệp được sửa đổi, bổ sung tờ khai hải quan?

Theo Điều 29 Luật Hải quan và Điều 20 Thông tư 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 121/2025/TT-BTC, việc khai bổ sung phụ thuộc vào thời điểm phát hiện sai sót và tính chất thông tin cần điều chỉnh.

3.1. Phát hiện sai sót trước khi thông quan

Đây thường là giai đoạn thuận lợi nhất để doanh nghiệp chủ động điều chỉnh thông tin.

Nếu phát hiện sai sót trước khi hệ thống thông báo kết quả phân luồng, doanh nghiệp có thể thực hiện khai bổ sung đối với các chỉ tiêu được phép.

Trường hợp đã có kết quả phân luồng nhưng hàng hóa chưa thông quan, doanh nghiệp vẫn có thể khai bổ sung theo quy định. Tuy nhiên, tùy tính chất vi phạm, việc xử lý hành chính có thể phát sinh.

Vì vậy, doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ tờ khai ngay sau khi đăng ký, thay vì chờ đến khi hàng hóa được kiểm tra thực tế.

3.2. Phát hiện sai sót sau khi thông quan

Đối với hàng hóa đã thông quan, doanh nghiệp có thể khai bổ sung trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày thông quan, đồng thời phải đáp ứng các điều kiện về thời điểm cơ quan hải quan quyết định kiểm tra và những giới hạn đối với nội dung khai bổ sung.

Nếu phát hiện sai sót sau thời hạn 60 ngày, doanh nghiệp vẫn phải xử lý việc khai bổ sung theo quy định, nhưng có thể phát sinh nghĩa vụ thuế và xử lý vi phạm hành chính.

Cần đặc biệt lưu ý: Không được áp dụng cơ chế khai bổ sung thông thường cho những nội dung liên quan đến giấy phép xuất nhập khẩu hoặc một số thủ tục kiểm tra chuyên ngành thuộc trường hợp loại trừ.

4. Hồ sơ sửa đổi, bổ sung tờ khai hải quan gồm những gì?

Hồ sơ cần được chuẩn bị theo từng loại sai sót. Không phải mọi trường hợp đều phải nộp cùng một bộ chứng từ.

Chứng từ

Mục đích

Thông tin tờ khai đã đăng ký

Xác định nội dung khai báo ban đầu

Nội dung khai bổ sung hoặc văn bản đề nghị

Thể hiện thông tin cần sửa đổi

Commercial Invoice

Chứng minh giá trị và thông tin hàng hóa

Packing List

Đối chiếu số lượng, trọng lượng, quy cách

Hợp đồng ngoại thương

Xác định điều kiện giao dịch

Vận đơn

Xác minh thông tin vận chuyển

Catalogue, tài liệu kỹ thuật

Chứng minh đặc điểm hàng hóa, mã HS

Chứng từ thanh toán

Làm rõ trị giá giao dịch

Đối với trường hợp gửi thừa, thiếu hoặc nhầm hàng, doanh nghiệp có thể cần cung cấp văn bản ghi nhận và thống nhất phương án xử lý giữa người gửi và người nhận.

Nếu hệ thống không hỗ trợ khai bổ sung chỉ tiêu liên quan, hoặc trường hợp khai trên tờ khai giấy, có thể phải sử dụng văn bản đề nghị theo mẫu 03/KBS/GSQL và thực hiện thủ tục theo hướng dẫn.

5. Quy trình khai bổ sung tờ khai hải quan từng bước

Bước 1: Xác định chính xác nội dung sai sót

Doanh nghiệp cần đối chiếu tờ khai với bộ chứng từ gốc để xác định trường thông tin bị sai, nguyên nhân và nội dung chính xác cần điều chỉnh.

Đặc biệt, cần phân biệt lỗi nhập liệu đơn thuần với lỗi có thể ảnh hưởng đến thuế suất, trị giá hoặc chính sách quản lý hàng hóa.

Bước 2: Kiểm tra điều kiện được khai bổ sung

Trước khi thao tác, cần xác định:

  • Hàng hóa đã thông quan hay chưa.

  • Sai sót được phát hiện vào thời điểm nào.

  • Chỉ tiêu cần điều chỉnh có được phép khai bổ sung không.

  • Việc sửa đổi có làm thay đổi nghĩa vụ thuế không.

  • Có phát sinh yêu cầu về giấy phép hoặc kiểm tra chuyên ngành không.

Một số chỉ tiêu không được khai bổ sung theo quy định tại Phụ lục II của Thông tư 121/2025/TT-BTC. Với các trường hợp này, doanh nghiệp cần xác định thủ tục xử lý khác phù hợp.

Bước 3: Chuẩn bị chứng từ chứng minh

Mỗi nội dung điều chỉnh phải có căn cứ rõ ràng.

Ví dụ, khi điều chỉnh số lượng hàng nhập khẩu từ 1.000 sản phẩm xuống 900 sản phẩm, doanh nghiệp cần có chứng từ thể hiện số lượng thực tế, đồng thời giải thích nguyên nhân chênh lệch.

Nếu điều chỉnh trị giá, cần kiểm tra hóa đơn, chứng từ thanh toán và các khoản chi phí liên quan.

Bước 4: Thực hiện khai bổ sung trên hệ thống

Doanh nghiệp sử dụng phần mềm khai hải quan điện tử tương thích với hệ thống của cơ quan hải quan để thực hiện nghiệp vụ khai bổ sung.

Quy trình thao tác cơ bản gồm chọn tờ khai cần điều chỉnh, lựa chọn nghiệp vụ khai bổ sung, cập nhật thông tin và truyền dữ liệu.

Tên chức năng, mã nghiệp vụ và các trường cần nhập có thể khác nhau tùy phần mềm và tình trạng tờ khai.

Bước 5: Cơ quan hải quan kiểm tra hồ sơ

Cơ quan hải quan tiếp nhận thông tin khai bổ sung, kiểm tra chứng từ và xem xét căn cứ điều chỉnh.

Trong một số trường hợp, doanh nghiệp có thể được yêu cầu cung cấp thêm tài liệu hoặc giải trình sự khác biệt.

Nếu việc khai bổ sung ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế, doanh nghiệp cần thực hiện các thủ tục thuế tương ứng.

Bước 6: Kiểm tra kết quả và lưu trữ hồ sơ

Sau khi hoàn tất, doanh nghiệp cần kiểm tra thông tin đã được ghi nhận, đối chiếu lại số thuế và lưu trữ đầy đủ chứng từ.

Không nên chỉ dựa vào thông báo truyền dữ liệu thành công để kết luận rằng toàn bộ nội dung khai bổ sung đã được cơ quan hải quan chấp nhận.

6. Khai bổ sung tờ khai hải quan có bị phạt không?

Đây là vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm.

Không phải mọi trường hợp khai bổ sung đều bị xử phạt, nhưng việc chủ động phát hiện và sửa sai cũng không có nghĩa doanh nghiệp chắc chắn được miễn trách nhiệm.

Khả năng xử phạt phụ thuộc vào thời điểm khai bổ sung, tính chất sai sót, hậu quả đối với nghĩa vụ thuế và các tình tiết liên quan.

Ví dụ, lỗi sai thông tin không ảnh hưởng đến thuế có thể được xem xét khác với hành vi khai sai mã HS dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.

Trường hợp phát sinh tiền thuế thiếu, doanh nghiệp có thể phải nộp bổ sung số thuế, tiền chậm nộp và khoản phạt nếu thuộc trường hợp bị xử phạt.

Doanh nghiệp nên chủ động rà soát và xử lý ngay khi phát hiện sai sót, thay vì chờ cơ quan hải quan kiểm tra.

7. Khi nào phải hủy tờ khai và khai lại?

Khai bổ sung và hủy tờ khai là hai thủ tục khác nhau.

Khai bổ sung được áp dụng khi nội dung sai sót thuộc phạm vi được phép điều chỉnh.

Trong khi đó, việc hủy tờ khai phải đáp ứng các trường hợp và điều kiện pháp luật quy định, chẳng hạn một số tình huống liên quan đến tờ khai không còn phù hợp để tiếp tục thực hiện thủ tục.

Doanh nghiệp không nên tự động lựa chọn hủy tờ khai chỉ vì phát hiện lỗi.

Đặc biệt, khi sai thông tin về loại hình xuất nhập khẩu, chủ thể giao dịch hoặc những chỉ tiêu không được phép khai bổ sung, cần kiểm tra quy định áp dụng cho trường hợp cụ thể và trao đổi với cơ quan hải quan.

8. Ví dụ thực tế: Khai sai mã HS làm thiếu thuế nhập khẩu

Giả sử doanh nghiệp nhập khẩu một lô thiết bị công nghiệp có trị giá tính thuế 500 triệu đồng.

Ban đầu, doanh nghiệp sử dụng mã HS với thuế suất nhập khẩu 5%. Sau khi kiểm tra lại tài liệu kỹ thuật và quy tắc phân loại, doanh nghiệp xác định mã HS phù hợp có thuế suất 10%.

Trong giả định không áp dụng ưu đãi hoặc khoản điều chỉnh khác, chênh lệch thuế nhập khẩu được tính như sau:

Nội dung

Số tiền

Trị giá tính thuế

500.000.000đ

Thuế nhập khẩu đã tính (5%)

25.000.000đ

Thuế nhập khẩu đúng (10%)

50.000.000đ

Chênh lệch thuế nhập khẩu

25.000.000đ

Doanh nghiệp cần thực hiện khai bổ sung mã HS theo đúng quy định, xác định lại các sắc thuế liên quan và xử lý nghĩa vụ tài chính phát sinh.

Đây chỉ là ví dụ minh họa. Việc phân loại mã HS phải dựa trên đặc điểm thực tế của hàng hóa và quy định phân loại, không thể chỉ căn cứ vào sự khác biệt thuế suất.

9. Những lưu ý giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót

Để giảm nguy cơ phải sửa đổi tờ khai, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm tra chứng từ trước khi khai báo.

Trước hết, cần thống nhất thông tin giữa bộ phận mua hàng, kế toán, kho vận và xuất nhập khẩu.

Tiếp theo, nên xây dựng danh mục mã HS đã được kiểm tra căn cứ phân loại cho những sản phẩm nhập khẩu thường xuyên. Khi có thay đổi về cấu hình, công dụng hoặc thành phần, phải đánh giá lại mã HS.

Đối với các lô hàng nhiều dòng sản phẩm, doanh nghiệp nên sử dụng bảng dữ liệu chuẩn để đối chiếu số lượng, đơn giá, trọng lượng và xuất xứ.

Ngoài ra, việc lưu trữ đầy đủ hợp đồng, hóa đơn, vận đơn, chứng từ thanh toán và lịch sử điều chỉnh là cần thiết để phục vụ kiểm tra sau thông quan.

Một đơn vị logistics có kinh nghiệm cũng có thể hỗ trợ doanh nghiệp phát hiện sớm những điểm bất thường trước khi đăng ký tờ khai.

10. Unicorn Logistics – Hỗ trợ doanh nghiệp xử lý sai sót tờ khai hải quan

Sửa đổi, bổ sung tờ khai hải quan là nghiệp vụ đòi hỏi sự chính xác, hiểu biết pháp luật và khả năng phối hợp giữa nhiều bộ phận.

Nếu xử lý không đúng, một sai sót tưởng chừng đơn giản có thể dẫn đến chậm thông quan, phát sinh chi phí lưu container, lưu bãi hoặc ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng.

Unicorn Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp trong hoạt động khai báo hải quan, chuẩn bị chứng từ xuất nhập khẩu và phối hợp xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình thông quan.

Với định hướng cung cấp giải pháp logistics chuyên nghiệp, Unicorn Logistics giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình giao nhận, kiểm soát chứng từ và hạn chế những rủi ro không cần thiết.

Nếu doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc khai bổ sung tờ khai, xác định mã HS hoặc xử lý chứng từ xuất nhập khẩu, hãy liên hệ Unicorn Logistics để được trao đổi và tư vấn phương án phù hợp.